Vận mẫu kép tiếng Trung: luyện 13 vận mẫu
Đăng lần đầu
Trong bài viết này
Bài này luyện mười ba vận mẫu kép không có đuôi mũi của pinyin, chia thành bốn nhóm: ai, ao, ei, ou; ia, ie, iu, iao; ua, ui, uo, uai; và üe. Hãy đọc bài giới thiệu vận mẫu kép trước và ôn các nguyên âm cơ bản khi cần. Chữ viết biểu thị âm tiếng Quan thoại, không phải tên chữ cái tiếng Anh.
Vận mẫu nằm trong một âm tiết, có thêm thanh điệu và có thể có phụ âm đầu. Chuyển liền mạch giữa các phần nguyên âm, không chèn thêm âm tiết. Cách viết chỉ là hướng dẫn: chất lượng nguyên âm và độ nổi bật của mỗi phần phụ thuộc vào vận mẫu. Không nên cho rằng ghép hai bản thu nguyên âm riêng lẻ sẽ tái hiện đúng mọi vận mẫu kép.
Bảng tham khảo gốc được giữ lại. Nhãn của bảng bằng tiếng Anh và các âm tiết không ghi dấu thanh. Dùng bảng để kiểm tra cách ghép chữ, không thay thế bản thu tiếng Quan thoại có ghi rõ âm tiết hoặc định nghĩa từ. Một số tổ hợp ít gặp; đây không phải danh sách từ vựng đầy đủ.
Nhóm thứ nhất: ai, ao, ei và ou
Bắt đầu với bốn vận mẫu này. Nghe toàn bộ âm, chú ý phần đầu và phần cuối, rồi thử phát âm một lần. Các ví dụ tiếng Anh “bye”, “how”, “say” và “low” chỉ là gợi ý ghi nhớ gần đúng; giọng tiếng Anh khác nhau và không ví dụ nào xác định chính xác cách phát âm Quan thoại.
ai: ví dụ gồm ai, bai, pai, mai, dai, tai, nai, lai, gai, kai, hai, zai, cai, sai, zhai, chai và shai. ao: ao, bao, pao, mao, dao, tao, lao, gao, kao, hao, zao, cao, sao, zhao, chao, shao và rao.
ei: bei, pei, mei, fei, dei, nei, lei, gei, kei, hei và zei. ou: ou, pou, mou, fou, dou, tou, nou, lou, gou, kou, hou, zou, cou, sou, zhou, chou, shou và rou. Những cách viết không ghi thanh này không xác định một từ cụ thể hay nghĩa của từ đó.
Nhóm thứ hai: ia, ie, iu và iao
Các vận mẫu này bắt đầu bằng âm lướt liên quan đến i. ia được viết thành ya khi không có phụ âm đầu; ví dụ: ya, lia, jia, qia và xia. ie được viết thành ye khi không có phụ âm đầu; ví dụ: ye, bie, pie, mie, die, tie, nie, lie, jie, qie và xie. Hãy nghe nguyên âm trong ie thay vì đơn giản dùng lại âm e đứng riêng.
iu là cách viết rút gọn của iou sau phụ âm đầu, như miu, diu, niu và liu. Khi không có phụ âm đầu, viết you. Không phải chỉ phát âm i rồi u riêng rẽ và bỏ phần giữa trong lời nói. iao được viết thành yao khi không có phụ âm đầu; ví dụ: yao, biao, piao, miao, diao, tiao, niao và liao.
Nhóm thứ ba: ua, ui, uo và uai
Các vận mẫu này bắt đầu bằng âm lướt liên quan đến u. ua viết thành wa khi không có phụ âm đầu: wa, gua, kua, hua, zhua, chua và shua. ui là cách viết rút gọn của uei sau phụ âm đầu, không phải quy tắc chỉ đọc riêng u và i. Khi không có phụ âm đầu, viết wei; ví dụ: wei, dui, tui, gui, kui, hui, zui, cui, sui, zhui, chui, shui và rui.
uo viết thành wo khi không có phụ âm đầu: wo, duo, tuo, nuo, luo, guo, kuo, huo, zuo, cuo, suo, zhuo, chuo, shuo và ruo. uai viết thành wai khi không có phụ âm đầu: wai, guai, kuai, huai, zhuai, chuai và shuai. Giữ vận mẫu trong một âm tiết, không nhấn riêng từng nguyên âm được viết ra.
Nhóm thứ tư: üe và cách luyện nghe
üe ghép phần đầu liên quan đến ü với nguyên âm sau. Ví dụ: yue, nüe, lüe, jue, que và xue. Giữ hai chấm trong nüe và lüe; sau j, q, x thì bỏ chấm trong jue, que, xue. Khi không có phụ âm đầu, viết yue. Việc bỏ chấm không biến ü thành âm u thông thường. Nếu cần, ôn sự khác nhau giữa u và ü.
- Chọn một âm tiết có ghi rõ thanh điệu trong Pitch Perfect Pinyin của Đại học Texas. Nghe cả âm tiết, không chỉ dựa vào mẹo nhớ cách viết.
- Thử phát âm một lần và so sánh sự chuyển động của nguyên âm với mẫu. Kiểm tra phụ âm đầu và thanh điệu riêng; danh sách chữ viết không chứng nhận phát âm đúng.
- Dùng âm tiết đó trong một từ có nghĩa và thanh điệu. Nếu vẫn chưa phân biệt được, nhờ giáo viên hoặc người nói thành thạo chỉ rõ điểm cần điều chỉnh.
Mười ba địa chỉ âm thanh trong bài cũ trả về lỗi 404 ngày 20 tháng 11 năm 2026. Chúng được bỏ đi thay vì được giới thiệu là bài luyện có thể phát. Cách luyện trên là tự thực hành, không phải bài kiểm tra tự động hoặc điểm đánh giá phát âm.
Tiếp theo, học vận mẫu mũi (tiếng Anh) hoặc trở lại mục lục khóa học. Đuôi mũi n và ng cần được luyện nghe riêng; bài này không xác nhận độ lưu loát hay một tốc độ học cố định.
Hiệu chỉnh thông tin ngày 20 tháng 11 năm 2026; giữ ngày xuất bản gốc. Bốn nhóm, mười ba vận mẫu và các ảnh gốc được giữ lại. Ví dụ chưa xác minh rua và guo bị lặp đã được sửa; bảng vẫn là tài liệu tham khảo lịch sử bổ sung.